En Önemli 100 Felsefe Metni ( 1- 10)

Notos Dergisi, 68. sayısında ülkemizin değerli felsefecilerine en önemli yüz felsefe metnini sormuş. Ben dergiyi aldım, okudum hatta üstünden de baya zaman geçti. Geçenlerde ev toplarken dergiyi bulunca dedim ki neden oradaki eserlerin doğru çevirilerini yazmayayım ve bu yazı da böyle oluştu. Fakat bir sorun var ki bu 100 eserin hepsini okumadım ve sizlere sadece bildiklerimden bahsedeceğim yani listeyi tamamen yayınlayacak olsam da üzülerek söylüyorum ki listede eksiklerim fazla ama eğer yazımı okuyup bildikleriniz olursa bana yazarsanız mutlu olurum.

1- Devlet, Platon 

Çevireni , basanı çok olan eserlerden olan Devlet’in çevirisi konusunda sağlam sayılabilecek iki çeviriye rastladım . Bunlardan biri İş Bankası Yayınları’ndan olan çeviri diğeri de Say Yayınları’ndan olan çeviri. Fakat Say’dan çıkan çevirilerde Platon diyalogları adına konuşuyorum , hatalar oldukça fazla oluyor.

2- Saf Aklın Eleştirisi, Immanuel Kant 

Arı Usun Eleştirisi adında basılmış olan bir çevirisi vardır, Aziz Yardımlı çevirisiyle İdea Yayınları’ndan basılmıştır. Aziz Yardımlı çevirileri konusunda ben biraz önyargılı olabilirim. Aldığım eğitim ekolü gereğince kendisinin görüşü bize oldukça tersti ama çok sevdiğim birkaç hocanın da Yardımlı çevirisini sevdiğini biliyorum.

3- Böyle Buyurdu Zerdüşt, Friedrich Nietzsche 

Bu eserde ben farklı alanlar adına iki çeviri okudum, çeviren çok olmasına rağmen … Okunacak iki sağlam çevirisi olduğuna inanıyorum. Bunlardan biri Pinhan Yayınları’ndan çıkan Ahmet Cemal çevirisi diğeri de İş Bankası’ndan çıkan Mustafa Tüzel çevirisidir. Bunları hangi alanlar adına kullandığıma gelirsek özgürlük adına İş Bankası çevirisini kullandık , genel filozof tanımı ya da felsefesini anlamak baz alınırsa da Pinhan çevirisini kullandık.

4- Varlık ve Zaman, Martin Heidegger

Olaylı çevirilerden birine sahip olan bu eserde bildiğim iki çevirisi var ama dediğim gibi biraz olaylı. Magazinel hikayesine gelirsek bu kitap Kaan Ökten tarafından çevirildi. Fakat ilk baskısında bazı noktalarda hatasının olduğunu söyleyip bu hataları ikinci baskısında düzeltti. Alfa Yayınları’ndan çıkan güncel baskısını almanızı tavsiye ederim. Bunun dışında da Kadir Çücen tarafından çevirilen Sentez Yayınları çevirisi var. Buna ek olarak da Kaan Ökten düzeltilmiş baskısı için bir okuma rehberi yayınladı ki bu da Alfa Yayınları’ndan çıkma.

5- Ethica, Baruch Spinoza 

Spinoza’nın bu eserinde iki çevirimiz mevcut. Bunlardan biri Hilmi Ziya Ülken’e ait Dost Yayınlar’ı çevirisi diğeri de Çiğdem Dürüşken’e ait Alfa Yayınlar’ı çevirisidir. Çiğdem Hanım Alfa’ya geçmeden önce Kabalcı Yayınları’ndan çıkan bir çevirisi vardı keza hala da var. Sahaflarda karşımıza çıkan bu çeviri Alfa çevirisi ile aynıdır.

6- Tinin Fenomenolojisi, George Wilhelm Friedrich Hegel 

Bu kitabı okumadım ama var olan türkçe çevirisini paylaşmak adına yazıyorum, Aziz Yardımlı tarafından çevrildi ve İdea Yayınları tarafından basıldı.

7- Kapital, Karl Marx

Tamamen okumadığım bu eserde üç cilt adına konuşuyorum. Yordam Yayınları’ndan çıkan bu çevirilerde 2 çevirmen var. Bunlar Mehmet Selik ve Nail Satlıgan. Bu kişiler marksist iktisat alanında ülkenin önde gelen akademisyenlerinden, Nail bey vefat etmiş olsa da Mehmet Bey hala Ankara Üniversitesi’nde akademisyenliğine devam etmektedir.

8- Tractatus Logico-Philosophicus, Ludwig Wittgenstein

Oruç Aruoba tarafından türkçeye kazandırılan bu eser Metis Yayınları’ndan çıkmadır . Fakat Wittgenstein adına tek başına okumanın da yeterli olmadığı düşünülür yani tractatus tek başına yeterli olmayan bir eserdir. Bununla Felsefi Soruşturmalar da mutlaka okunmalıdır. O da Metis Yayınları’nca türkçeleştirilmiştir.

9- Metafizik, Aristoteles 

Geldik en sevdiğim filozof beye… Üzülerek söylüyorum ki bu eserde de tamamen doğru bir çeviri yok. Mevcut 2 çevirimiz var . Bunlardan biri Ahmet Arslan’a ait, varlıksal konularda ve töz konusunda yer yer hataları var . Burada hatalı demek ne kadar haddim bilmiyorum ama benim bağlı olduğum ekole dayanarak bazı çevirilerinde indirgeme yaptığını söylemek mümkün. Aynı sorun diğer bir çeviri olan Gurur Sev çevirisinde de var. Bu arada Gurur Sev çevirisinde farklı olan bir diğer sorun da baskı sorunları, Gurur Bey ilk çeviriden sonra diğer baskılarda ona söylenen hataları düzeltmiş daha doğrusu yeniden gözden geçirmiştir. Bu yüzden Gurur Sev çevirisi alacaksanız güncel çeviri almaya özen göstermenizi tavsiye ederim.

10- Varlık ve Hiçlik, Jean-Paul Sartre 

Türkçe tek çevirisi olan bu eserde mevcut iki çevirmenimiz var fakat bunlardan Turhan Bey, felsefe mezunu ve yıllarca içinde bulunmuş biridir. Kendisinin en büyük hayali bu kitabı çevirmekmiş ve çevirmiş. Zaten kitabın içinde bir çevirmen önsözü bulunmaktadır. Kitap hakkında oldukça güzel bilgiler içeriyor. Çeviri hakkında başka yapacağım bir yorum yok fakat kitaba gelecek olursak Heidegger bilmeden ya da fikriniz olmadan okunacak bir eser olduğuna inanmıyorum. En azından dönem ruhuna karşı biraz bilgili olursa daha iyi olacak bir eser. Şahsen okumama rağmen hakkında bilgim var diyemiyorum ama zor felsefe eserlerinden biri olduğunu kabul etmek gerekiyor.

 

 

“En Önemli 100 Felsefe Metni ( 1- 10)” için bir yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.